اخبار

بررسی اقلیم جزیره کیش در طراحی معماری

مشخصات کلی اقلیم جزیره کیش را می توان اینگونه بیان نمود که دارای تابستانی بسیار گرم و رطوبتی زیاد و دائمی در تمام فصول می باشد. نکتۀ قابل توجه در این اقلیم اختلاف اندک درجۀ حرارت روز و شب است و همچنین وجود بادهای صحرایی عربستان (نامناسب) وبادهای ساحلی (مناسب) می باشد. این منطقه اقلیمی در امتداد یک نوار ساحلی باریک و نسبتاً طولانی است که بیش از دو هزارکیلو متر طول آن می باشد و از مصب اروند رود در جنوب غربی استان خوزستان شروع شده و به خلیج گواتر در جنوب شرقی استان سیستان وبلوچستان ختم می شود.

موقعیت ساختمان در پلان جزیره کیش

معماری این اقلیم حلقۀ اتصال بین دو نوع معماری درو ن گرای منطقۀ گرم و خشک و معماری برون گرای منطقۀ معتدل و مرطوب است چرا که دارای ویژگیهای معماری درون گرا و برون گرا به صورت توأمان می باشد. در این کرانه اکثر ساختمان ها نیمه درون گرا هستند و اطاق ها در اطراف یک حیاط مرکزی قرار دارند. فرق عمده ی این ساختمان های حیاط مرکزی با ابنیه ی مشابه در مناطق فلات مرکزی ایران در این است که با وجود آن که این ساختمان ها درون گرا می باشند، ولی ارتباط آن ها با فضای خارج کاملا بسته نیست .

به منظور مقابله با گرما و ایجاد جریان مطبوع هوا در فضاهای داخلی علاوه بر ایوانهای سرپوشیده، پنجره هایی در مقابل هم در شمال و جنوب به منظور ایجاد جریان هوای داخلی در اتاقها به کار برده می شوند.استفاده مطلوب از جریان هوا تنها راه بهبود بخشیدن به شرایط سخت این اقلیم می باشد.

بررسی تاثیر رطوبت بر ساختمان در جزیره کیش

برای بهره بردن از جریان هوا در این مناطق از سه روش استفاده می کنند

ارتفاع اتاق ها را در این منطقه از سایر مناطق اقلیمی ایران بیشتر می سازند و ارتفاع آن گاه تا چهار متر یا بیشتر می رسد. دلیل این امر بدان جهت است که گرمای هوا در فضای داخل صعود کرده و در نتیجه دمای هوا در ارتفاع پایین تر اتاق کاهش می یابد و با وجود پنجره های زیر سقف در دو طرف اتاق، هوای گرم تهویه می شود.بناها را به جانب دریا در جهت وزش باد می سازند تا از هر وزش نسیمی استفاده کنند .از این رو پنجره های داخلی و روزنه های خارجی )روبه گذرها ( معمولاً در مقابل هم قرار می گیرند تا جریان هوا، همواره وجود داشته باشد . همچنین از بادگیرهای یک طرفه )تنها به سمت جنوب) و یا چهار طرفه به منظور انتقال جریان باد از جانب دریا)بادشمالی) به فضاهای داخلی استفاده می کنند.استفاده ازایوان های وسیع و مرتفع در این مناطق. ایوان در این منطقه از سایر نواحی بزرگتر است و فضای بسیار مهمی در ساختمان محسوب می شود . در فصول گرم که مدت آن حدود نیمی از سال است، اغلب فعالیت های روزمره در داخل ایوان انجام می شود، زیرا در ایوان هم تهویه به خوبی صورت می گیرد و هم در زیر سایه قرار دارد. غالبا در دور تا دور حیاط مرکزی و همچنین در یک و یا دو سمت خارج بنا ایوان های وسیع و مرتفع وجود دارد.

مصالح ساختمانی در منطقه جزیره کیش

در جزیره زیبای کیش، استفاده از مصالحی که دارای ظرفیت حرارتی کمی هستند و حرارت را در خود ذخیره نمی کنند بهتر است . زیرا از لحاظ اقلیمی، مشکل اساسی گرمای بیش از حد است و ذخیره نمودن حرارت روز برای شب صحیح نمی باشد. به همین دلیل چوب بهترین نوع مصالح در این مناطق است، زیرا چوب حرارت را به کندی انتقال می دهد و حرارت کسب شده در طی روز ، بر روی سطح چوب باقی می ماند و با وزش نسیم نسبتا خنک در شب، چوب حرارت خود را از دست می دهد.در خانه های بومی این جزیره کیش ، در دیوارها سنگ، خشت و یا آجر می باشد و پوشش سقف نیز از تیر چوبی، حصیر خرما و کاه گل است. شایان ذکر است که به منظور ایجاد عایق حرارتی و رطوبتی در سقف بنا، سطح ورقه های چوبی با یک لایۀ خاک رس مرطوب و دو لایه کاه گل پوشانده می شود تا قشرهای یکدست و همگنی برروی چوبها بوجود آید.

بررسی معماری در جزیره زیبای کیش

جزیره کیش مقصد ممتاز گردشگری در ایران با داشتن شرایط آب و هوایی ویژه، جاذبه های گردشگری طبیعی، جاذبه های مصنوعی، مکان های تاریخی و باستانی، معماری ویژه و صنایع دستی منحصر به فرد مسافران زیادی را مجذوب خود نموده است. تماشای نمایش در پارک دلفین ها، تفریحات آبی، رستوران های موزیک زنده با غذاهای دریایی بی نظیر، بازارها و مراکز خرید متنوع با کالاها و اجناس با کیفیت، هتل های مختلف و… نیز از جمله جذابیت های این جزیره هستند. تماشای غروب خورشید در ساحل کشتی یونانی، کنسرت های متنوع، سواحل دل انگیز، پیست دوچرخه سواری و.. نیز از جمله تفریحات محبوب در تور کیش هستند.

معماری جزیره کیش شامل نوع خاصی از معماری نواحی گرم و مرطوب است که قبلا کارکرد آن هدف دستیابی به معماری پایدار و توسعه را داشته است. هرچند مطالعات اندکی بر روی تشخیص مشخصات معماری بومی و نقش آنها در پایداری جزیره انجام شده است. ازاینرو، برای درک معماری بومی جزیره به عنوان الگوی پایدار، ما آن را به طور جداگانه در سه جنبه با نام بافت شهری، معماری تک پایه و جزئیات معماری مورد بحث قرار دادیم. برای مستند کردن مطالعه خودمان، قسمتی از بافت قدیمی شهر با ساختمان های موجود انتخاب شده و با مطالعه کمّی ارزیابی شدند. نتایج نشان دادند که در مقیاس بافت شهری، مانند سازه های ساختمان ها، چارچوب فضاهای محله، و در جزئیات معماری فاکتورهایی مانند، تیرها، ضخامت دیوارها، و بازشوها در بین اجزای بومی ناحیه نقش مهمی را در پایداری جزیره قشم ایفا می کنند. در کل، مطالعات نشان می دهند که معماری بومی جزیره بر روی ایجاد جهت دهی بین آب و هوای منطقه و درک خوب از ساخت و ساز تمرکز کرده است.

مهم ترین چالش دنیای امروز که بشر نقش اساس در آن دارد کاهش مصرف انرژی است. مشخصا، حدودا 40 درصد انرژی جهانی در بخش ساخت و ساز مصرف می شود (سیزن و همکاران2009). نقش ساختمان ها در مصرف انرژی به علت رشد جمعیت، افزایش شهرنشینی و توسعه استانداردهای زندگی بیشتر مورد توجه قرار گرفته در حالیکه مصرف منابع انرژی عموما به علت تغییرات اب و هوا افزایش یافته است؛ ازاینرو، دنیای کنونی نیازمند قرار گرفتن در مسیر توسعه پایدار شهری است .

 مفهوم پایداری ساختمان ها بر مسائلی مانند منابع محدود انرژی و راه های دستیابی به کاهش اثرات آن بر محیط زیست تمرکز کرده است. در این رابطه، توسعه ساختمان های پایدار می تواند به عنوان ابزار مفید برای حفظ منابع طبیعی با استفاده از پارامترهای بهره وری انرژی برای کاهش مصرف انرژی درنظر گرفته شود

معماری بومی ایرانیان در بکارگیری مدل سنتی که می تواند در آگاهی رساندن به بهترین شکل به مردم برای مقابله با شرایط اب و هوایی منطقه کمک کند، بحث می کند، در حالیکه نقش معماری بومی در کاهش مصرف انرژی پایداری شهرها را افزایش خواهد داد مطالعات قبلی نشان دادند که معماری بومی پارامتر مهمی برای دستیابی به پایداری در معماری مدرن است. این یک عبارت چتری به کار رفته برای مشخص کردن روش ساختی است که از منابع محلی موجود برای پاسخگویی به نیازهای ساکنان آن ناحیه استفاده می کند .

با آنالیز چنین معماری می توان روش مناسبی از دستیابی به پایداری برای ساخته های جدید طراحان تامین کرد. در گذشته، جزیره کیش یکی از جزیره های اصلی در نواحی گرم و مرطوب ایران بود که اجزای معماری مهمی داشت و نقش اساسی در توسعه شهری و معماری پایدار ایفا می کرد. بر اساس این حقیقت که در گذشته مطالعات کمی بر روی این مساله انجام شده، مطالعه کنونی برای ثابت کردن نقش پایداری در معماری بومی ناحیه انجام شده با تمرکز بر اینکه معماری بومی قشم می تواند به طور مناسب پاسخگوی مساله پایداری باشد یا نه.

این جزیره همچنان ظرفیت های بالایی برای تبدیل شدن به قطب گردشگری آسیا و حتی جهان را دارد. معماری جزیره کیش نیز بی همتاست که در ادامه به شرح آن خواهیم پرداخت. معماری هر منطقه، نشانگر تاریخ و فرهنگ یک منطقه است. در سال های اخیر، تعدادی از کشورهای نوپای حاشیه خلیج فارس، بدون هیچ گونه پیشینه غنی از فرهنگ و معماری از الگوهای غربی و حتی معماری سنتی سایر کشورها از جمله ایران، به ساخت شهرهایی پرداخته اند تا دست به خلق جاذبه های گردشگری بزنند. اما در جزیره کیش معماری بناها، به صورت سازمان یافته ای شکل گرفته و به چهار بخش تقسیم شده است.

بخش اول، معماری دوران قبل از توسعه کیش

بناهای این دوره، عموما در بافت روستایی مشاهده می شوند که طراحی ساده ای به همراه یک حیاط مرکزی دارند. مساجد جزیره نیز به همین صورت طراحی شده اند. شما گردشگران تور کیش برای مشاهده این نوع معماری می توانید از روستای باغو کیش دیدن کنید.

بخش دوم، معماری معاصر کیش

این بخش در طی سال های 1340 و 1350 شمسی بوده و در قسمت های شرقی و شمالی جزیره قابل مشاهده هستند. ساختمان های این دوره با مواد و مصالح جدید و با طرح های مدرن و به طور کاملا هماهنگ مدیریت و ساخته شده اند. طرح توسعه کیش به عنوان مقصد گردشگری خاورمیانه در طی این سال ها آغاز گردید. برخی از نمونه های این نوع معماری را می توانید در ویلاهای تاپ رز، آبادگران، ارم و دلفین مشاهده کنید.

 بخش سوم، ساختمانهای پس از انقلاب 1357

بخش سوم، طرح توسعه کیش ادامه داده شد و ساختمان ها با هدف جذب گردشگر داخلی بنا شدند. در این دوره بازارها در قسمت مرکزی جزیره به سبک معماری مدرن و با نماهای شیشه ای بنا شدند که در ساخت آنها از سازه فولادی و بتنی استفاده شده است. ساخت مجتمع های مسکونی با شکل ها و طرح های ناهماهنگ و پراکنده در دوره پس از انقلاب اسلامی آغاز شد. بسیاری از مراکز تفریحی جذاب و مدرن در جزیره کیش در این دوره ایجاد شدند.

بخش چهارم، ساخت برج ها در نوار ساحلی، واحدهای اقامتی و تجاری

در بخش چهارم ساختمان های زیادی از جمله برج های مسکونی در نوار ساحلی جزیره، هتل ها و مراکز اقامتی بنا شدند. همچنین مراکز خرید، مراکز اداری و تجاری، ویلاها و… نیز به روش های متعدد غربی و حتی رومی و یونانی رونق گرفت. در این دوره برج سازی در سواحل نیز به طرز چشمگیری افزایش یافت و همچنان ادامه دارد. هتل ترنج از جمله بناهایی است که در ساحل جزیره قرار دارد.

معماری در جزیره کیش

ساختمان کازینو کیش

کاخ ولیعهد در کیش

قصر شاه در کیش

کازینوی کیش

ویلای فرح در کیش

مهندس محمود منصف

محمود منصف کیش

پاویون کیش